جانفدایانی از جنس بوروکرات های سطح خیابان که خوش درخشیدند
قبل از هر چیز پیروزی عزتآفرین ملت بزرگ ایران در جنگ تحمیلی رمضان را تبریک میگویم؛ پیروزی که ثمره مولفه ها و عوامل مختلفی است. شاید بتوان تمام مولفه های اصلی این پیروزی را در سه ضلع اصلی خلاصه کرد؛ 1-ایستادگی مردم و میدان داری هوشمندانه آن ها با پرچم های برافراشته سه رنگ جمهوری اسلامی ایران در کل پهنه کشور 2-مجاهدت نیروهای مسلح و نیروهای امنیتی و جانفشانی آن ها در دو جبهه داخلی و خارجی 3- ایستادگی و پشتیبانی بوروکرات های سطح خیابان و تضمین پایداری خدمات بخصوص در ایام تعطیلات
نقش هر یک از اضلاع مذکور تا آن جا مهم است که اگر نبود اراده محکم و قوی هر کدام از آنها، شاهد پیروزی که امروز به دست آمده، نبودیم. اما در این یادداشت با توجه به ماهیت ماموریت سازمان اداری و استخدامی کشور از صحبت کردن در مورد دو ضلع اول خودداری کرده و سطوری را در مورد ضلع سوم یعنی ضلع ایستادگی و پشتیبانی بوروکرات های سطح خیابان و تضمین پایداری خدمات به رشته تحریر در می آورم.
در دهه ۱۹۸۰ صاحب نظرانِ نظام حکمرانی و نظام اداری، نوعی از بوروکراسی را برای واحدهای عملیاتی و سطوح اجرایی مطرح کردند که علاوهبر برخورداری ویژگیهای بوروکراتیک سلسلهمراتبی (که مورد توجه در نظام بوروکراسی وبر/weber بود)، تعامل و نقش بسیار مهمی در ارتباط با دریافتکنندگان خدمات دارد. صاحب نظران، بوروکراسی حاکم در این واحدها را که ارتباط مستقیم با خدمتگیرندگان دارد و خدمات در قالب آن ارائه میشود، بوروکراسی سطح خیابان و کارکنان شاغل در این واحدها را که مسئول ارائه خدمات بوده و در ارتباط مستقیم با خدمت گیرندگان هستند، بوروکراتهای سطح خیابان مینامند. بوروکراسی حاکم و بوروکراتهای شاغل در این سطوح تعیینکننده نحوه ارائه خدمات و فرآیندهای موجود در آن بوده و نقش بسیار مهمی در کسب رضایت خدمت گیرندگان دارند. مدارس، بانکها، ارائهدهندگان خدمات بیمهای، ارائهدهندگان مجوزهای کسبوکار، بیمارستانها و ارائهدهندگان خدمات بهداشتی، ارائهدهندگان خدمات مسافرتی، شهرداریها، کلانتریها، پلیس راهنمایی و رانندگی، ارائهدهندگان خدمات قضایی و دادگاهها و بهطور کلی تمام واحدهای ارائهدهندگان خدمات شهروندی از جمله واحدهایی هستند که بوروکراسی سطح خیابان تلقی شده و بوروکراتهای شاغل در اینگونه مشاغل نقش مهمی در میزان رضایتمندی مردم از اینگونه خدمات و حتی اعتماد عمومی دارند.
در عین حال که سطح این نوع از بوروکراسی در نظام حکمرانی اداری بسیار مهم است، نحوه اداره و عملکرد بوروکراتهای شاغل در این سطح در شرایط خاص و بحرانی همانند جنگ اخیر در کشور عزیزمان ایران، بسیار تعیین کننده بود که الحق والانصاف خوش درخشیدند. وقتی که ملت عزیز ایران به فروشگاه ها مراجعه کرده و مواجه با قفسه های پر از کالاهای مصرفی می شوند، مفهوم، این است که نظام بوروکراسی اداری در حوزه تنظیم بازار به ویژه بوروکرات های سطح خیابانِ این حوزه نقش خودشان را درست ایفا کردند. وقتی در حادثه ای ناشی از جنگ، زیرساخت هایی مثل؛ برق، آب، گاز، جاده آسیب می بیند و درکم ترین زمان ممکن توسط جانفدایان این سطح از بوروکراسی ترمیم و پایداری خدمات تضمین می شود، مفهوم، این است که این بوروکرات ها همانند جانفدایان پای لانچرها آماده باش کامل بوده و با ایمان و علاقه خدمت می کنند. وقتی نیروهای امدادی همانند؛ نیروهای امدادی جمعیت هلال احمر، اورژانس، آتش نشانی و ... بلادرنگ در صحنه حاضر می شوند، وقتی کارمندان اداری که ساختمانشان مورد اصابت قرار گرفته و قابل استفاده نیست ولی در جلوی همان اداره میز خدمتی را استقرار داده و خدمات پایدار به مردم ارائه می دهند، یعنی این سطح از بوروکرات ها علاوه بر وظیفه شناسی، عشق به وطن دارند. وقتی واحدهای خدمات رسانی مثل؛ کارکنان نظام سلامت، تامین اجتماعی، پست، کسب و کارهای تولیدی و ... که با وجود امکان دورکاری بخش عمده کارکنان، در محل ارائه خدمت حاضر شده و به مردم خدمت می دهند و تسهیل گری امور را با احساس مسئولیت برعهده می گیرند، نشان از درک موقعیت و قدردانی از مردم شریف دارند. قطعا اگر بخواهم تک تک دستگاه های خدمات رسان را در این نوشته کوتاه ذکر نام کنم، امکانپذیر نیست لذا کوتاه سخن اینکه، وقتی تمام خدمات اداری و پشتیبانی مورد نیاز مردم در حد مناسب در شرایط جنگی به مردم ارائه می شود، گویای این حقیقت است که نظام حکمرانی و برنامه ریزی مناسب دولت در کنار وظیفه شناسی و تعهد کارکنان دولت به درستی انجام شده و در کنار اضلاع دیگر، نقش خودش را در این پیروزی بزرگ ایفا نموده است. در انتها وظیفه خودم می دانم از یکایک نقش آفرینان در این پیروزی به ویژه کارمندان و کارگران کشور تشکر و قدرانی نمایم.
آرزو می کنم کشور عزیزمان همواره از گزند بدخواهان و دشمنان به دور بوده و مسیر پیشرفت را با سرعت بیشتر از گذشته طی بکند. انشاءالله